Category Archives: sáng tác của THT

PHỎNG VẤN TÁC GIẢ TRẦN HOÀI THƯ VÀ TÁC PHẨM ‘HÀNH TRÌNH CỦA MỘT CỔ TRẮNG’

bia co trang
Đọc  toàn bộ ‘HÀNH TRÌNH CỦA MỘT CỔ TRẮNG’ (Talawas)

PHỎNG VẤN TÁC GIẢ TRẦN HOÀI THƯ VÀ TÁC PHẨM ‘HÀNH TRÌNH CỦA MỘT CỔ TRẮNG’ ( Đài VNCR năm 2005)

  1. Thưa anh Trần Hoài Thư, chúng tôi vừa nhận được cuốn sách mới của anh, cuốn Hành Trình Của Một Cổ Trắng, và xin được thưa chuyện với anh về tác phẩm mới này. Thế nhưng trước hết xin anh cho thính giả của đài VNCR biết qua về tiểu sử của anh.

 

Tôi sinh năm 1942 tại Đà Lạt. Trước năm 1975 giáo sư đệ nhị cấp trung học Trần Cao Vân Tam Kỳ Quảng tín. Động viên khoá 24 Thủ đức, và phục vu ở đại đội 405 Thám Kích thuộc Sư đoàn 22 BB và phóng viên chiến trường vùng bốn. Bị thương trận 3 lần.

Sau 1975, đi cải tạo gần 4 năm, vượt biển và định cư tại Hoa Kỳ vào năm 1980. Trở lại trường học lại, tốt nghiệp cử nhân điện toán và cao học Toán. Làm việc trong ngành điện toán ở các hãng AT&T, Lucent, và IBM.  Hiện về hưu vàdành thì giờ để nghiên cứu kỹ thuật in ấn theo phương pháp Book on Demand và chủ trương Thư Ấn Quán để in tác phẩm bạn hữu cũng như tạp chí văn học Thư Quán Bản Thảo, đã có mặt đều đặn hơn hai năm nay.

  1. Nhân đây cũng xin anh cho biết về các tác phẩm mà anh đã viết: gồm bao nhiêu cuốn, những đề tài anh thường đề cập đến trong các tác phẩm đó?

 

Tôi có 15 tác phẩm được xuất bản. Với 4 tập truyện truớc 1975. Chỉ trừ cuốn Hành Trình của Một Cổ trắng, tất cả các cuốn khác đều lấy chất liệu từ những kinh nghiệm chiến trường trong thời gian tôi là một trung đội trưởng thám kích.

 

  1. Bây giờ chúng ta quay lại với cuốn mới nhất, cuốn Hành Trình Của Một Cổ Trắng. Có thể đối với nhiều người Việt Nam cái tên này nghe hơi là lạ. Xin anh cho một vài lời giải thích.

Thưa anh, “cổ trắng” là White collar, dùng để chỉ những người làm việc bằng trí óc, trái với “cổ xanh” tức Blue collar, để chỉ những người làm việc bằng tay chân. Trọng tâm của cuốn sách là tiếng kêu trầm thống của một giới mà xã hội thường xem là ưu đãi.

 

  1. Đây là một đề tài khá mới lạ, tôi nghĩ không riêng cho một cây bút Việt Nam, mà ngay cả người Mỹ nữa. Vì vấn đề thuê công nhân xuyên quốc gia tương đối rất mới, được nảy sinh từ sự phát triển của nền kinh tế toàn cầu, từ sự toàn cầu hóa. Cuốn sách của anh vì thế có mang trong nó nhiều tính cách thời sự. Xin anh cho biết đây là một câu chuyện do anh quan sát các hiện tượng xã hội, hay là ít nhiều có tính cách tự sự trong đó?

Vâng, tôi nghĩ đây là một đề tài mới lạ và rất thời sự. Sau khi sách tôi phát hành chừng hai tháng, đài CNN không ngày nào lại không có chương trình Exporting America để nói lên những cay đắng ê chề của giới cổ trắng ở Mỹ và hiện tượng xuất cảng trí tuệ ra ngoại quốc. Tuy nhiên họ chỉ nói một phần. Nói như anh, họ chỉ quan sát, và đa số những người họ phỏng vấn, họ là chuyên viên về kinh tế, quản trị, ít người  ở trong cuộc và có kinh nghiệm về trận chiến… Bản thân tôi không những là chứng nhân mà là nạn nhân của sản phẩm outsourcing và offshore mà các ngài chủ hãng đang hết lời  tung hô. Như vậy, tại sao tôi lại không kề lại những kinh nghiệm cay đắng ấy ? Như ngày xưa, tôi vẫn dùng kinh nghiệm có thật của mình để viết về chiến tranh, lính tráng.

 

  1. Xin đưa vấn đề ra ngoài văn học một chút. Nhiều người đả kích hiện tượng Outsourcing và gần đây nhất là offshore, điều này dễ hiểu, vì chính nó là thủ phạm gây ra biết bao vụ mất việc làm cho công dân Mỹ. Nhưng cũng có người giải thích đó là kết quả tất nhiên của việc toàn cầu hóa, nền kinh tế Mỹ phát triển và bao trùm thế giới thì việc đó ắt phải xảy ra, và tự nó, nước Mỹ sẽ có công việc khác cho dân chúng của mình. Anh nghĩ sao?

Thưa anh, cách đây 8 năm, khi chúng tôi được thông báo thuộc thành phần outsourcing

chúng tôi đã được giải thích vì công ty cần tiết kiệm ngân sách, và bộ phận sẽ được bán qua một hãng khác, để tiếp tục công việc cũ. Như vậy, ít ra, những người bị outsource vẫn còn có công ăn việc làm. Bây giờ đến tình trạng Offshore, tức là làm việc ngoài nước Mỹ, thì giới IT cổ trắng vô phương hy vọng.

Dĩ nhiên, toàn cầu hoá là qui luật tất nhiên khi Internet đã phát triển đến cao độ. Bây giờ, biên giới biên thùy bị xoá. Chỉ một giây là những dữ kiện từ Ấn độ hay Trung Hoa được chuyển qua Mỹ. Người làm việc ở Ấn Độ thì cũng có thể làm tất cả những gì mà người ở Mỹ làm. Nếu kẻ ở Ấn Độ không có kinh nghiệm cũng không sao. Cấp vé máy bay qua Mỹ để được kẻ ở Mỹ huấn luyện trước khi hắn bị laid off. Bất mãn không chịu huấn luyện  kẻ giựt job mình ư ?  Hắn sẽ bị  tống ra ngoài không được hưởng quyền lợi gì hết. Những điều này chưa bao giờ được đài CNN nói đến, đều được trình bày trong Hành Trình của một cổ trắng. Không phải tôi bi quan đâu. Không thấy những việc làm khác tạo ra mà chỉ thấy hoàng hôn của một giới mà xã hội từ trước đến nay xem như thành phần được ưu đãi nễ trọng.

Xin  trích lại một đoạn thư tiêu biểu:

“…Tất cả những điều ông viết trong “hành trình của một cổ trắng” đều đã xảy ra với tôi, chồng tôi và nhiều người tị nạn khốn khó đã từng chiến đấu  với trí óc, thân xác của mình với hy vọng ngày nào đó retire được yên ổn vậy mà tất cả như chỉ là mới bắt đầu lại bằng con số 0. Buồn và cô đơn quá ông ơi.”

 

Cuối cùng xin thành thật cảm ơn quí đài đã cho tôi được cơ hội nói về tiếng kêu trầm thống này với hy vọng các bậc phụ huynh và các bạn trẻ có cái nhìn rõ hơn về tương lai của mình sắp chọn.

 

 

 

Người rừng trung quốc, người rừng việt nam

Lời chũ Blog:  Mấy hôm nay, tôi đọc Linh Sơn của Cao Hành Kiện (Nobel về văn chương 2000), bản dịch của Trà Nguyễn. Tôi nhận thấy nhà văn họ Cao đã chú tâm đên một nhân vật  là Người Rừng qua một số truyện.
Đọc để học hỏi. Nhưng đọc cũng để so sánh. Không phải chỉ ở Trung Quốc mới có NGƯỜI RỪNG, nhưng ở VN vẫn xuất hiện một loại NGƯỜI RỪNG “biến thể”. Bằng cớ  là từ một bản tin trên báo chí trong nước vào khoảng cuối năm 1998 cho hay
 chính quyền Quảng Ngãi mới đây vừa bắt giữ một người Rừng. Anh ta nguyên là một hạ sĩ quan thuộc tiểu đoàn 70 Biệt Động Quân Biên Phòng. Anh và hai người bạn vượt ngục vào năm 1979. Khi bị bắt, người lính VNCH, gốc Hré, đã không còn gì hết, trừ chiếc khố bằng vải rằn. Các phóng viên diễn tả anh như một người tiền sử nửa người nửa vượn. Anh ta rất khó khăn khi nói trở lại tiếng mẹ đẻ của mình… Anh chỉ hú lên những tiếng hú ai oán.

Chúng tôi xin post cả hai. Một từ Linh Sơn của Cao Hành Kiện. Một từ Mặc Niệm Chiến Tranh của Trần Hoài Thư.

Tiếp tục đọc

Chiến tranh trang điểm

(Truyện viết ở hải ngoại)

Khi tôi ló mặt vào phòng, thì tiếng hát Happy birthday to you happy birthday to you cùng tiếng vỗ tay đồng loạt trổi dậy. Tôi nghe cả giọng ca ồ ồ của ông Marty xen lẫn giọng ca thánh thót của nàng Nancy, nàng Virginia…

Tiếp tục đọc

Thơ đến từ đâu….

Bạn hỏi ta có bùa ngải gì không
Trong khi đơn vị nhiệm vụ  đi đầu
Mỗi lần lên đường là mỗi lần xem như đi vào cõi chết
Vãy mà mấy năm  quần hồng giây thun cột kính
Đạn cứ xẹt ngoài,  và vẫn sống
vẫn  làm thơ

Ta vẫn cứ  làm thơ,  dù làm trên bao thuốc  lá basto
Dù  trên những trang giấy  rời nhét vội vàng trước giờ bị bốc
Dù khi ngồi  giữa mã mồ khí âm nghi ngút
Nghe cả một cung đàn trổi dậy quỉ ma
Ta vẫn làm thơ dù thơ từ cõi ta bà
Vẫn làm thơ khi đời bị bập dầm lem luốc

Ta vẫn làm thơ, bởi thơ qua màn khói thuốc
Tạo thành đôi mắt người  mờ ảo, liêu trai
Ta vẫn làm thơ, bởi trong rừng tràm khổ sai
Ta mới thấy thế nào là cái đẹp
Tưởng tượng những cánh đồng cỏ lau bất tận
Ai sơn một màu vằng thắm dưới hoàng hôn ?

Ta vẫn làm thơ, vì ta cô đơn
Ngoài trừ thơ, ta chẳng còn ai chia sẻ
Khi con người sinh ra khóc là báo khổ
Không, con ngựa sinh ra, không khóc, sao khổ cả đời !
Cám ơn đời, thơ đến từ mọi nơi

Lại bão tuyết (2)

Lại bão tuyết (2)

Thế nào tôi cũng phải cầm xẻng
để dọn driveway
dù tuyết phủ cao quá đầu gối đi nữa

Thế nào tôi cũng dọn cũng xúc cũng rồ máy xe
và sẽ thăm mình
Dù tôi sẽ thở hồng hộc
tim sẽ đập thình thịch như trống dồn
Dù đôi chân sẽ quị
mắt sẽ mờ
môi miệng bị đông cứng…

Tôi sẽ làm
để mà đến thăm mình
sẽ ngồi lại bên chiếc giường tự động
sẽ kê lại chiếc gối để mình nằm thoải mái trên giường
Sẽ mở lại bài Chủa Hương của Nguyễn Nhươc Pháp
để mình nghe
để chúng ta cùng nghe

Nhưng mà hôm nay tôi xin đầu hàng
Tôi không thể làm gì hơn
Khi cả cái cây to tướng nằm ngang chắn đường

Tha lỗi cho tôi
Tôi không còn biết cách gì hơn
NGoài trừ tháo lui, mình ạ

Nếu mà ngày xưa, tôi sẽ tìm cách vượt qua
Tôi sẽ vui mừng vì mật khu không cần tay người mà lại bị tàn phá vì bão
Nhưng bây giờ
Dù tôi là kẻ tiền thám có mặt đầu tiên
Không có ai, kể cả cảnh sát
chỉ có tôi
Tôi thấy nó đổ qua màn tuyết




Nhà dưỡng lão bên kia không phải là mật khu để tôi phải lo
Nó chính là gia đình tôi lúc này
Nó có mình, có những cựu chiến binh VN, có những người già bất hạnh không hề thấy thân nhân
Nó có cái bắt tay và đôi mắt sáng của ông lão mỗi lần nhìn tôi
Nó có câu chào captain để tôi phải chào tay lại
Nó có hơi ấm khi tôi gài mấy cái khuy cúc áo cho mình
Nó có nỗi rộn ràng hạnh phúc khi tôi đẩy chiếc xe lăn trên những dãy hành lang
Khi tiếng đàn dương cầm bay theo, bay theo
vỗ vào hồn tôi như lời gióng sông ca hát

Nó làm đôi chân tôi như đi trên một chiếc thảm trời
Người tôi bay, bay cùng tiếng nhạc valse
dội vào vách tường, trần nhà
theo cả hành lang dài hun hút
Và tôi đã ngừng đẩy.
Mình có nghe miềm hạnh phúc của tôi không ?

Như vậy, tôi sẽ không đến thăm nuôi mình chiều nay
Hãy rán ăn hot dog, pizza, pasta, hambuger  nghe mình
Hãy rán tập khi tôi không có mặt nghe mình
Chúng ta hãy chuẩn bị nghe mình
Bởi vì cái ngày đó trước sau gì cũng đến

Lại bão tuyết

tht-snow

Tại bãi đậu xe của Nursing home trưa ngày March-7-2018

Thấy hình ta không ?

Chân dung của thằng ngụy
Chân dung của thằng bụi đời
Chân dung của thằng trung đội trưởng thám kích
Chân dung của thằng quán quân thất tình, con gái chê vì sợ làm góa phụ
Chân dung của thằng giự gìn từng tấc đấc nhưng không có một chỗ để cắm dùi
cuối cùng Mỹ thương cho một căn nhà rộng mênh mông bốn phòng ngủ

Thấy hình ta không?
Quá thảm không ?
Râu trắng tóc trắng tuyết trắng dính mũ dính áo quần
Mấy sợi dây điền trời cắt ngang nền mây xám đục
Dưới đất trên trời trắng và trắng
Vậy mà trái tim hắn thì đỏ thắm làm sao
Hắn hát hắn ca hắn đóng vai thằng hề charlot
Hắn dỗ dành bà ơi món canh này có bạc hà râu húng cá salmon
Có cả giò thủ bánh chưng do một nữ bác sĩ ở Cali  gởi tặng
Ráng ăn nghe bà
Để tôi rót cho bà cốc nước
Để tôi lấy kéo cắt những cọng bún dài
Bà biết là tôi thương bà biết bao nhiêu không?
Ba biết là mổi ngày đầu óc tôi chỉ quanh quẩn với mấy món ăn để bà được thưởng thúc không?
Tôi thương bà vì bà chọn tôi trong khi con gái nhà lành chê tôi là thằng lính dữ dằn
trong khi em gái Dạ Lan thì suốt ngày anh là chiến sĩ của lòng em
Tôi thương bà vì tôi chẳng còn ai nữa
Bà thấy không
Tôi ra parking dưới trận bão tuyết mịt mùng
Và đứng yên
Đứng thật yên
Tóc tôi trắng phau như tuyết
Râu tôi cũng vậy
Tôi đứng thật yên
Một snow man Việt Nam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoa đồng

 

Ngày đầu tiên gặp em
si tình mà không dám ngỏ
Em đứng giữa vườn,
tưới cà tưới cải
Anh ngẩn ngơ nhìn như phải chiêm bao
Sân nhà em lấm tấm hoa ngâu
Khế cũng trổ hoa
Rụng bên bờ giếng nước
Chiều chậm xuống
nhả lên trời khói trắng
mất… mất… dần trong ánh nắng hoàng hôn…

Em xinh vô cùng giữa vườn xanh trổ bông
Khiến bướm ong quên buổi chiều sắp ngủ
Bướm trắng bướm vàng tham lam nhụy nở
Để si tình càng nẩy nở hồn anh

Đừng nói gì tôi,
hỡi người truyền tin
Anh có biết là tim tôi đang ca hát
Anh không biết, khi nàng xách thùng tưới nước
Là bụi ớt bụi cà hớn hở mừng vui
Là hồn tôi cũng  được tắm mát lắm anh ơi…

Từ đấy mỗi lần trước khi vượt sông
Chàng lính vẫn dừng lại bên nhà
Để nhìn người em gái nhỏ
áo bà ba giữa khóm cà khóm cải
Xinh xinh cỏ nội hoa đồng…

Cau mới trổ buồng, trái nhỏ còn non
Khi cau lớn em nhớ để dành cho anh em nhé…
Rồi anh sẽ đứng bên người yêu nhỏ bé
Sẽ dâng cau
dâng trầu
dâng rượu đến khắp bà con
Cha mẹ anh xa, chỉ còn đám bạn lột lon
Mượn chiếc dodge cũ mèm
không mui làm xe đám cưới
Và súng nổ liên thanh mừng cô dâu mới
Để mọi người vui dùm những thằng thám báo chịu chơi…

Nhưng cuối cùng sông núi vẫn chia phôi
Có ai biết một ngày anh phải bỏ
Phải đành đoạn xa lìa người em nhỏ
Phải tha phương nơi xứ  lạ quê người
Đã bao năm rồi nước vẫn cứ trôi
Chắc những mùa cau vẫn trổ buồng trổ trái
Không biết có buồng nào em dành cho anh
ngày anh về lại
Để anh còn tưởng nhớ lại người thương
của hoa đồng cỏ nội quê hương…?